راسته بازار چیست ؟

راسته بازار

راسته بازار

 راسته یا رسته یکی از مهم ترین اجزای تشکیل دهنده هر بازار است. راسته به خیابان و گذر اصلی بازار می گویند که معمولاً در آن یک صنف خاص فعالیت می کند. دلیل نامگذاری این نوع گذرها در بازار به «رسته» هم همین گرد آمدن افراد یک صنف در آن است. وجود تنوع و رقابت برای فروش کالا یکی از فلسفه های ایجاد رسته های مختلف در بازار و عرضه محصولی مشابه و مشترک در تعداد زیادی مغازه و حجره در کنار هم بود. وجود راسته یا رسته در بازار علاوه بر اینکه دست مشتری را برای خرید باز می گذاشت نفعی هم برای فروشنده ها داشت؛ در چنین شرایطی فروشنده تسلط بیشتری بر بازار داشت و خیلی زود در جریان جزیی ترین تحولات بازار قرار می گرفت؛ آن هم در شرایطی که هنوز خبری از تلویزیون و فضای مجازی و حتی تلفن نبود و خبرها با سرعت کند به گوش مردم می رسید. 

نبود خانه مسکونی در راسته اصلی بازار هم یکی از مهم ترین ویژگی های این اجزا بود و دو طرف راسته ها را تنها مغازه ها و حجره های فروش و عرضه کالا تصرف کرده بود. راسته های اصلی به راسته های فرعی راه داشتند و راسته های فرعی به کوچه هایی ختم می شدند که در آن خانه های مسکونی به چشم می خوردند. این خانه ها در بازار تهران اغلب محل سکونت طبقه متوسط جامعه و کارگرانی بود که در بازار تهران مشغول به کار بودند. طبقه متمول و سرمایه دار جامعه در تهران قدیم معمولاً در خانه ای بیرون از بافت بازار سکونت داشتند تا از شلوغی بازار دور باشند. اکنون خانه های قدیمی بازار تهران که قدمت آنها به اوایل دوره قاجار می رسد خالی از سکونت است و به انبار نگهداری کالا تبدیل شده اند. راسته کفاش ها که درست مقابل سبزه میدان قرار دارد یکی از مهم ترین راسته های بازار تهران است. 

راسته اصلی بازار

بازار اصلی معمولاً خطی است و در کنار مهمترین خطوط شهر واقع شده است. به همین دلیل مهمترین بخش و جز اصلی بازار توالی اصلی آن است. سفارشات بازار در ساده ترین شکل و در هر طرف فروشگاه های فیزیکی شکل می گیرد. بیشتر بازارها به تدریج ایجاد و توسعه می یابند ، بنابراین ترتیب این بازارها به طور غیر مستقیم و ارگانیک از طریق روش های مدرن انجام می شود. چند بازار اندک که توسط حاکمان یا افراد خیرخواه ساخته شده ، بصورت مستقیم طراحی شده اند.

اصناف مختلفی در امتداد یک راسته اصلی قرار گرفته به این ترتیب که هر صنف در بخشی از راسته اصلی قرار گرفته است. در بعضی از شهرهای بزرگ دو یا چند راسته اصلی به صورت موازی یا متقاطع وجود دارد.

راسته فرعی بازار

بازارهایی که در شهرهای کوچک قرار داشتند ، فقط یک راسته اصلی را شامل می شدند اما در شهرهای بزرگتر علاوه بر راسته اصلی بازار، چند راسته فرعی هم به صورت موازی یا عمود بر راسته اصلی بوجود می آمد که بخاطر توسعه بازار در مسیرهای فرعی بود. هر چقدر میزان فعالیت های اقتصادی در شهر مورد نظر بیشتر بود تعداد راسته ها و معابر فرعی هم بیشتر می شد. در اغلب موارد هر کدام از راسته های فرعی به یکی از اصناف و مشاغل اختصاص داشت و فقط همان کالای خاص در آن راسته موجود بود.

منبع : معماری بازار